Kỹ thuật trồng cây Atiso đơn giản cho năng suất, lợi nhuận cao

Nhờ những cách gây giống cũng như kỹ thuật trồng cây Atiso hiện đại, ngày nay người ta có thể trồng cây Atiso ở khắp nơi, ngay trong những vùng có khí hậu không hợp.

Cây Atiso xuất phát từ miềm nam Âu châu. Chúng mọc và phát triển cách đây hàng bao trăm năm trên những vùng đất phì nhiêu có nhiều ánh nắng. Với kỹ thuật trồng cây Atiso đơn giản, hiện nay mọi người có thể dễ dàng áp dụng trồng ở mọi nơi cho năng suất, thu nhập cao.

Atiso ngày nay xuất xứ từ hai nguồn gốc: green và globe. Green Atiso mọc rất mạnh, hợp với khí hậu lạnh. Mùi vị của chúng bù lại không được đậm đà như loại globe Atiso, loại có màu hơi tím ở lá cuống bông. Một trong những loại được yêu chuông nhất ngày nay là loại green globe Atiso, được ghép vào thế kỷ 19 từ hai loại kể trên. 

Đất trồng

Về đất trồng, Atiso thích hợp với điều kiện đất nhiệt trung bình, hàm lượng hữu cơ 5 - 7%, giữ ẩm và thoát nước tốt. Ẩm độ đất trong vụ khô cần trên 80%, tuy nhiên nếu ẩm độ đất quá cao và kéo dài trong vụ mưa sẽ dễ gây bệnh chết cây con.

Kỹ thuật trồng cây Atiso đơn giản lại cho năng suất cao nên vào vụ mùa người dân thu được lợi nhuận rất cao

Độ pH thích hợp là 6 - 6,5. Đối với điều kiện đất Đà Lạt thì hàng năm phải bón vôi để duy trì độ pH ổn định, nhất là vùng đất thấp. Đất trồng nên chọn đất nhẹ đến trung bình (đất podzolic vàng đỏ), loại đất tốt, thoát nước, giữ ẩm tốt. Nên thực hiện chế độ thâm canh, hay trồng hai vụ liên tiếp, sẽ giảm năng suất và sâu bệnh nhiều.

Tốt nhất nên luân canh với các cây họ đậu, rau và hoa. Đất trồng được bón bằng phân chuồng đã ủ hoai mục và super lân, vôi bột. Quy cách luống ươm: 1,2 - 1,3m; trồng: 4 - 5 hàng, cây x cây: 15 - 20cm.

Cách trồng

Trồng Atiso bằng cây con: Một vài loại Atiso đẻ cây non, người ta chỉ cần tách những cây non ra và trồng. Trồng Atiso bằng hạt: Gieo hạt vào mùa xuân, nên dùng đất nhiều chất mùn tốt để tránh hột giống bị hư. Sau khi mọc được hai lá thì trồng trồng cây non vào bịch và cứ hai tuần tưới một lần.

Cây Atiso không chịu lạnh và chỉ hợp với khí hậu dịu mát. Nên chú ý đến khoảng cách trồng cây Atiso. Một cây Atiso lớn có đường kính gần 4 thước. Do vậy, không nên trồng Atiso quá dày. Khoảng cách tối thiểu phải là 1,2 thước. Trồng quá dày làm gió không thổi luồng được và sẽ cây dễ bị bệnh nấm sương.

Nếu thực hiện đúng kỹ thuật trồng cây Atiso, cây sẽ trổ nụ sau khi trồng khoảng từ 90 -100 ngày

Vì là loại cây nhiều mùa cho nên đất trồng phải được bón đầy đủ phân và ít cày bới. Nồng độ pH ở vào khoảng 6-8 là tốt nhất, Atiso sẽ trổ nụ sau khi trồng khoảng từ 90 -100 ngày. Trong năm đầu mỗi nhánh chỉ cho khoảng 2 bông. Những năm kế tiếp mỗi nhánh có thể trổ đến 12 nụ và cứ như vây liên tiếp từ 4 - 7 năm.

Chăm sóc

Sau khi trồng phủ cỏ khô để giữ ẩm và tưới nước 2 lần/ngày (nếu trời nắng). Giữ ẩm sau 7 - 10 ngày dỡ bỏ lớp che phủ ra. Sau cây hồi sinh bén rễ sử dụng DAP, NPK 16-16-8 để bón thúc 2 lần.

Khi bắt đầu trổ nụ, nên để ý để có thể thu hoạch đúng thời điểm

Có thể sử dụng các loại phân bón lá để phun xịt cây con sinh trưởng tốt. Chú ý không nên sử dụng chế độ bón phân đạm cao sẽ ảnh hưởng đến chất lượng cây con. Để phòng trừ sâu bệnh cho vườn ươm định kỳ 7 ngày/lần xịt các loại thuốc như: rovral, moncerew, zineb, topsin và các loại thuốc sâu như: sumicidin, pegasus…

Thu hoạch

Khi bắt đầu trổ nụ, nên để ý để có thể thâu hoạch đúng thời điểm. Ðộ lớn vừa đủ trước khi lá bông bắt đầu mở. Trễ quá nụ sẽ bị cứng và trở nên như gỗ. Cắt nụ với cuống có độ dài từ 3 - 5 cm. Cuống của Atiso có vị như nụ, vì vậy không nên vứt bỏ. Sau khi thâu hoạch, nên cắt cuống đến tận chân và bón phân để thúc cây trổ mầm mới. 

Bích Phượng (Vietq T/h)

Khắc phục hiện tượng mùi tàu phát triển chậm

Cây mùi tàu có giá trị kinh tế cao, được bà con nông dân ở một số địa phương gieo trồng luân canh trên đất lúa.

Ảnh minh họa

Tuy nhiên, hiện nay cây mùi tàu đang sinh trưởng phát triển chậm.

Cây mùi tàu có thể gieo trồng quanh năm, nhưng bà con nông dân thường gieo từ tháng 10 năm trước đến đầu tháng 2 năm sau để phù hợp với điều kiện nhân lực thu hoạch và yêu cầu của thị trường. Thời gian chiếm đất mỗi vụ từ 16 - 18 tháng. Lượng hạt gieo cao, mật độ dày hơn nhiều để vạch vén thu cắt cả cây cho nhanh, thay vì phải bóc tỉa từng tàu như trước đây. Giàn mái che cũng được cải tiến bằng lưới nilon đen mỏng căng cho nhẹ. Hiện nay, loạt gieo đầu mới được thu cắt từ 1 - 2 lượt, còn loạt gieo sau chưa thu hoạch.    

Nguyên nhân cây phát triển chậm: Do thời tiết nắng nóng, nhiệt cao, biên độ nhiệt ngày đêm thấp và gió tây nhiều. Mưa bão số 1 gây ngập úng, xô mái giàn và xiêu đổ cột mái nilon nên càng ảnh hưởng đến quá trình hô hấp nhằm tạo năng lượng cho việc hình thành sinh khối chất xanh. 

Biện pháp khắc phục: 

- Sau khi tiêu thoát nước kịp thời, sau từ 10 - 15 ngày, cần tạm dừng việc bón phân thúc qua đường rễ và thay bằng việc phun phân bón lá siêu kali 1 lần ở nồng độ từ 20 - 25 gram, pha với từ 12 - 16 lít nước, phun đều cho từ 6 - 8 thước vào lúc chiều mát không mưa.

- Chằng chống, đỡ lại cột giàn bằng dây chắc và 1- 2 cọc phụ, lợp lại nilon cho kín mái.

- Đề nghị cơ quan khuyến nông cấp tỉnh và huyện phối hợp với chính quyền địa phương đầu tư kinh phí làm điểm việc nâng cao mái giàn và lợp chồng 2 lần lưới nilon (loại mỏng đang dùng) để giảm nắng nóng nhằm có thể sử dụng cho vụ sau.

KS Nguyễn Hữu Vân (Báo Hải Dương)

Diệt trừ ruồi vàng hại khổ qua

Nhiều bà con trồng khổ qua ở ấp Phú Long (xã Tân Phú - Tam Bình - Vĩnh Long) cho biết, thời gian gần đây nhiều diện tích trồng khổ qua chịu thiệt hại do ruồi châm vào trái gây méo mó không lớn được, thậm chí thúi và rụng nhưng chưa có biện pháp phòng trị hiệu quả. Nhờ các bạn hướng dẫn phòng trị.

Ảnh minh họa

- Theo một số tài liệu, loài côn trùng gây hại cho khổ qua là một loài ruồi vàng đục quả có tên khoa học là Batrocera cucurbitae thuộc họ Tephriđiae, bộ Diptera. Ruồi dòi đục vào trong quả, chỗ vết đục bên ngoài lúc đầu là 1 chấm đen, sau lớn dần có màu vàng rồi chuyển qua nâu. Bên trong quả, dòi đục thành đường hầm vòng vèo làm trái bị thối mềm, dễ rụng.

Biện pháp phòng trừ

Thường xuyên thu gom tiêu hủy các quả bị rụng có dòi hại. Khi ruồi trưởng thành phát sinh nhiều dùng bẫy dẫn dụ Methyl Eugenol (Vidubon…) hoặc tự làm bằng giấm pha đường và ít thuốc trừ sâu, đặt rải rác cách 5-10m một bẫy. Nếu có điều kiện thì bao trái lại sau khi quả đậu 3- 4 ngày, không cần phun thuốc. Có thể dùng thuốc trừ sâu gốc cúc tổng hợp để phòng trừ. Chú ý thời gian cách ly khi thu hoạch.

Chúc bà con phòng trị hiệu quả.

Bạn nhà nông/ Báo Vĩnh Long

Phòng trừ bọ nhảy hại rau

Bọ nhảy hai sọc trưởng thành ăn vào lá rau tạo ra những lỗ tròn nhỏ khắp mặt lá, khi mật độ cao có thể ăn hết cả gân lá, làm cho lá rau xơ xác.

Sâu non phá hại rễ cây làm thối gốc, thối củ, cây dễ bị héo chết.

Qua theo dõi một số vùng chuyên canh rau bị bọ nhảy gây hại mạnh, người trồng rau liên tục phải phun thuốc 2-3 ngày/lần để hạn chế sự gây hại của chúng, nhất là loại rau cải. Người tiêu dùng có thể bị ngộ độc do còn nhiều dư lượng thuốc trừ sâu trên rau. Để phòng trừ bọ nhảy hai sọc hiệu quả và an toàn cho người sử dụng, xin chia sẻ một số kinh nghiệm sau:

- Bón phân cân đối cho rau bảo đảm rau đủ dinh dưỡng, phát triển thuận lợi. Chú ý với phân chuồng mục và các loại phân trung vi lượng giàu can xi. 

- Thu dọn tàn dư và xử lý đất trước khi trồng bằng vôi tả 20- 30kg/sào hoặc thuốc hóa học như Diaphos 10G, Sago-Super 3G, Vibasu 5H, Sargent 6G... theo nồng độ và liều lượng khuyến cáo trên bao bì để diệt trứng và sâu non dưới đất.

- Luân canh với các cây trồng khác họ (hành, tỏi, dưa, bầu, bí, ớt...) để cắt đứt vòng chu chuyển của bọ nhảy.

- Sử dụng thuốc hóa học phun trừ một cách an toàn và hiệu quả:

+ Lựa chọn thời điểm phun thích hợp: Bọ nhảy hai sọc thường gây hại vào sáng sớm và chiều mát. Vì vậy, nên chọn 2 thời điểm này phun thuốc là thích hợp nhất. Tuy nhiên, cần phải căn cứ vào diễn biến của thời tiết mà phun trừ cho hiệu quả nhất. Tốt nhất chọn thời điểm buổi chiều mát (trời đã tắt nắng) phun thuốc sẽ cho hiệu quả cao hơn.

+  Căn cứ vào độ ẩm của đất trồng (độ ẩm luống rau): Nông dân cần kiểm tra độ ẩm đất dưới luống rau rồi mới tiến hành phun thuốc. Nếu đất dưới luống rau bị khô (ẩm độ ≤ 80%) cần tưới nước cho rau vào buổi sáng để bọ nhảy trưởng thành bay hết lên mặt lá, cây rau, đợi đến chiều mát mới phun thuốc.

+  Cách thức phun: Nếu chỉ đơn thuần phun lần lượt từng luống như phun trừ các loại sâu hại khác thì không có tác dụng vì bọ nhảy có khả năng nhảy xa và bay khỏe, sẽ dễ dàng phân tán ra các luống hoặc ruộng khác xung quanh, khi hết hơi thuốc sẽ quay lại gây hại. Do đó, bắt buộc khi phun phải đi theo đường vòng xuyến dồn bọ nhảy vào tâm giữa ruộng. Có như vậy, bọ nhảy mới trúng thuốc và chết hàng loạt.

+ Thay đổi thuốc thường xuyên và lựa chọn thuốc an toàn, hiệu quả: Bọ nhảy có khả năng kháng thuốc rất cao nên phải luân phiên các loại thuốc giữa các lần phun trừ. Có thể sử dụng luân phiên các loại thuốc như Polytrin, Match, Bamectin, Diaphos, Biocin, Vibasu, Olong, Sherzol, Hopsan, Success…

+ Tuân thủ thời gian cách ly của thuốc: Tùy theo từng độ độc khác nhau mà thời gian cách ly tối thiểu phải từ 3-10 ngày, thậm chí 15 ngày mới được thu hoạch.

Thuốc gốc lân hữu cơ có tác dụng cao hơn thuốc gốc clo, thuốc sinh học an toàn hơn thuốc hóa học.

+ Khi thu hoạch nên để lại một diện tích nhỏ ở giữa ruộng để tập trung bọ nhảy vào đó rồi phun thuốc sẽ hạn chế mật độ cho các vụ sau.

KS. Trần Thị Liên (Trạm Khuyến nông Nam Sách)/ Báo Hải Dương

Quản lý sâu đục củ khoai lang

Tôi và nhiều nông dân khác ở Bình Tân đang bước vào vụ khoai lang mới. Nghe nói các nhà khoa học hiện có một số giải pháp phòng trị sâu đục củ ngay từ đầu vụ rất hiệu quả. Vậy quy trình đó như thế nào, nhờ các bạn hướng dẫn. Anh Tư Luận (Tân Hưng- Bình Tân)

Ảnh minh họa

Anh Luận mến, đúng là thời gian qua Chi cục Bảo vệ thực vật Vĩnh Long có phối hợp Khoa Nông nghiệp và sinh học ứng dụng (ĐH Cần Thơ) thí điểm mô hình phòng trị sâu đục củ khoai lang ngay từ đầu vụ, bước đầu cho hiệu quả tốt. 

Cụ thể, theo các nhà khoa học tác nhân đục củ khoai lang là loài sâu thuộc bộ cánh vảy (Lepidoptera), họ ngài sáng (Pyralidae) hoạt động chủ yếu vào ban đêm.

Để phòng trị tốt loại sâu này, ngay trước khi trồng cần làm cỏ kỹ, cày ải phơi đất, cho nước ngập ruộng ít nhất 7ngày để diệt trứng, nhộng và sâu non. Khi lên luống trồng kết hợp bón vôi, bón phân hữu cơ (500 kg/1.000m²) và nấm Trichoderma (1 kg/1.000m²), sử dụng màng phủ để hạn chế sâu từ đất lên gây hại.

Xử lý giống, bằng cách pha loãng 0,5kg nấm Trichoderma trong 100 lít nước, thêm vào chất bám dính và khuấy đều dung dịch, ngâm hom giống vào dung dịch trong 15 phút, để hom giống nơi mát cho ráo nước trước khi đem trồng.

Cần sử dụng nấm xanh, lần đầu rải với liều lượng 2 kg/1.000m² ở thời điểm 10 ngày sau khi đặt hom; phun với liều lượng 300 g/1.000m²/48 lít nước ở các thời điểm 30, 50, 70, 90 và 110 ngày sau khi đặt hom trong quá trình trồng.

Khi thật cần thiết có thể sử dụng các loại thuốc trừ sâu nhóm Abamectin, Azadirachtin, Emamectin, hoặc các loại thuốc Virtako 40WG, Dupont Prevathon 5SC… để trừ sâu đục củ.

Chúc anh và bà con thành công!

Bạn nhà nông/ Báo Vĩnh Long

Quản lý sâu đục củ khoai lang

Thời gian qua, Chi cục Bảo vệ thực vật Vĩnh Long có phối hợp Khoa Nông nghiệp và sinh học ứng dụng (ĐH Cần Thơ) thí điểm mô hình phòng trị sâu đục củ khoai lang ngay từ đầu vụ, bước đầu cho hiệu quả tốt. 

Ảnh minh họa

Cụ thể, theo các nhà khoa học tác nhân đục củ khoai lang là loài sâu thuộc bộ cánh vảy (Lepidoptera), họ ngài sáng (Pyralidae) hoạt động chủ yếu vào ban đêm.

Để phòng trị tốt loại sâu này, ngay trước khi trồng cần làm cỏ kỹ, cày ải phơi đất, cho nước ngập ruộng ít nhất 7 ngày để diệt trứng, nhộng và sâu non. Khi lên luống trồng kết hợp bón vôi, bón phân hữu cơ (500 kg/1.000m²) và nấm Trichoderma (1 kg/1.000m²), sử dụng màng phủ để hạn chế sâu từ đất lên gây hại.

Xử lý giống, bằng cách pha loãng 0,5kg nấm Trichoderma trong 100 lít nước, thêm vào chất bám dính và khuấy đều dung dịch, ngâm hom giống vào dung dịch trong 15 phút, để hom giống nơi mát cho ráo nước trước khi đem trồng.

Cần sử dụng nấm xanh, lần đầu rải với liều lượng 2 kg/1.000m² ở thời điểm 10 ngày sau khi đặt hom; phun với liều lượng 300 g/1.000m²/48 lít nước ở các thời điểm 30, 50, 70, 90 và 110 ngày sau khi đặt hom trong quá trình trồng.

Khi thật cần thiết có thể sử dụng các loại thuốc trừ sâu nhóm Abamectin, Azadirachtin, Emamectin, hoặc các loại thuốc Virtako 40WG, Dupont Prevathon 5SC… để trừ sâu đục củ.

Theo Báo Vĩnh Long

Những điều cần lưu ý trong sản xuất rau thủy canh

Phương pháp thủy canh rau hiện đang được người dân Đà Lạt và một số vùng phụ cận tiếp thu và áp dụng ngày càng phổ biến. Trong thực tế, không ít người chưa hiểu hết các biện pháp thủy canh nên đã phải tốn nhiều chi phí nhưng hiệu quả mang lại không cao. Để giúp người dân Đà Lạt và vùng phụ cận nâng cao hiệu quả cách làm rau thủy canh, mới đây, Trung tâm Khuyến nông Lâm Đồng đã nghiên cứu và đưa ra một số vấn đề cần lưu ý về phương pháp thủy canh cây rau.

Bộ trưởng Bộ NN-PTNT Cao Đức Phát (thứ hai, bên phải sang) tham quan mô hình trồng rau thủy canh ở Lâm Đồng

Thủy canh là kỹ thuật trồng cây không cần đất mà trồng trực tiếp vào dung dịch dinh dưỡng. Dinh dưỡng trong thủy canh của Việt Nam hiện đã được chuẩn hóa theo tiêu chuẩn quốc tế, không ảnh hưởng xấu đến sức khỏe người tiêu dùng. Thủy canh được xem là một kỹ thuật nông nghiệp tiên tiến trên thế giới, được hình thành từ đặc tính thực vật và nhu cầu của con người trong thời đại hiện nay. Đây được xem là giải pháp hữu hiệu nhằm thỏa mãn nhu cầu rau sạch của con người, đặc biệt là đối với những người sống ở thành phố - nơi có ít đất để sản xuất nông nghiệp; đồng thời còn là thú vui tiêu khiển của con người (canh tác rau thủy canh cũng giống như chơi cây cảnh). Một vài ưu điểm của phương pháp làm rau thủy canh đã được đúc rút: Không phải làm đất, không có cỏ dại; trồng được nhiều vụ, có thể trái vụ, không cần tưới; không phải dùng thuốc phòng trừ sâu bệnh, phòng trừ cỏ dại; năng suất cao hơn so với lối canh tác bình thường; sản phẩm hoàn toàn đồng sạch; không tích lũy độc tố, không gây ô nhiễm môi trường; người già yếu và cả trẻ em đều có thể tham gia.

Theo KS Hoài Nam (Trung tâm Khuyến nông Lâm Đồng), người dân Đà Lạt và vùng phụ cận hiện đã tiếp cận được với phương pháp thủy canh rau và đã áp dụng hiệu quả cao trong thực tế. Và, để phương pháp này mang lại kết quả tốt hơn, cũng theo KS Hoài Nam, cần lưu ý hai nội dung lớn trong áp dụng vào thực tế canh tác rau thủy canh là giá thể trồng cây và dinh dưỡng cho cây trồng.

Về giá thể, trước hết, giá thể phải đạt được các tiêu chí: Tạo độ thông thoáng cho bộ rễ của cây phát triển thuận lợi; đóng vai trò như một hệ thống dẫn nước và dinh dưỡng đến bộ rễ; đảm bảo sạch bệnh, không có nguồn nấm bệnh lây nhiễm. Hiện có rất nhiều loại giá thể được sử dụng tại Đà Lạt (tùy theo điều kiện về kinh tế, hệ thống tưới, loại cây trồng...) nhưng nhìn chung có 2 nhóm chính. Nhóm thứ nhất là giá thể nhân tạo: Đá bọt nhân tạo, sợi đá, hạt sét nhân tạo, đá chân trâu, mốp xốp... Nhóm thứ hai là giá thể có nguồn gốc tự nhiên: Bã mía, mùn cưa, vỏ trấu, vỏ bào, than bùn, vỏ cây, mụn dừa, xơ dừa, vỏ lạc, đá bọt núi lửa, cát, sỏi... Trong các loại giá thể có nguồn gốc tự nhiên thì các loại giá thể mụn dừa, xơ dừa, vỏ lạc, vỏ trấu và bã mía được sử dụng phổ biến ở Lâm Đồng nói riêng và Việt Nam nói chung; trong đó, các loại mụn dừa, xơ dừa, vỏ trấu và vỏ lạc được sử dụng phổ biến hơn vì chúng thích hợp với nhiều loại cây trồng nhờ ở khả năng giữ ẩm và độ thoáng khí. 

Về dinh dưỡng, nguyên tắc cung cấp dinh dưỡng cho cây trồng thủy canh cũng giống như phân bón cho cây trồng theo phương pháp canh tác truyền thống. Kỹ sư Hoài Nam (Chi cục BVTV Lâm Đồng) cho biết: Vai trò của dinh dưỡng đối với cây trồng là vấn đề vô cùng quan trọng. Dung dịch dinh dưỡng thủy canh phải chứa đầy đủ các nguyên tố cần thiết mà cây trồng bình thường có thể có được từ đất. Sử dụng dinh dưỡng hợp lý, đầy đủ sẽ giúp nâng cao năng suất cây trồng và còn có ý nghĩa quan trọng đối với chất lượng sản phẩm và nâng cao hiệu quả kinh tế. Vì vậy, với kỹ thuật trồng cây không đất, vấn đề quản lý và sử dụng dinh dưỡng là vô cùng quan trọng. Để giúp cây sinh trưởng và phát triển tốt, cần phải cung cấp cân đối và đầy đủ các nguyên tố cần thiết. Có tất cả 16 nguyên tố cần thiết cho sự sinh trưởng và phát triển của các loại cây trồng; được chia thành hai nhóm: Nhóm đa lượng là những nguyên tố được cây sử dụng nhiều (như nitơ, phốt pho, kali, canxi, manhê, lưu huỳnh...) và nhóm vi lượng là những nguyên tố mà cây sử dụng ít hơn (như sắt, đồng, kẽm, clo, molypden, mangan...). Cùng với vai trò của dinh dưỡng thì nguồn dinh dưỡng cũng là một vấn đề mà bất kỳ người trồng rau thủy canh nào cũng phải quan tâm. Theo kỹ sư Hoài Nam, hiện có rất nhiều loại hóa chất có thể sử dụng để cung cấp dinh dưỡng cho cây trồng theo kiểu thủy canh. Tuy nhiên, để chọn được loại hóa chất phù hợp, người trồng rau thủy canh ở Đà Lạt nói riêng và người canh tác cây trồng theo phương pháp thủy canh nói chung cần chú ý về vấn đề giá cả, khả năng hòa tan trong nước, khả năng cung cấp nhiều nguyên tố, tính tiện lợi... của các loại hóa chất; đồng thời cũng chú ý đến các chất gây độc, gây ô nhiễm... của hóa chất khi cung cấp cho cây trồng thủy canh, nhất là rau thủy canh.

Khắc Dũng/ Báo Lâm Đồng

Kỹ thuật trồng gừng năng suất cao

Để đạt năng suất và chất lượng cao, nông dân cần chú ý từ khâu chọn giống, chăm sóc đến thu hoạch. Nên chọn giống củ to, già, bóng, không khô héo, không nhăn nhúm và không bị sâu bệnh…

Ảnh minh họa

Gừng là loại cây gia vị được trồng khá phổ biến vì chúng dễ trồng, đa dụng và có hiệu quả kinh tế cao, nhất là trong dịp Tết Nguyên đán (gừng được sử dụng làm mứt). Để đạt năng suất và chất lượng cao, nông dân cần chú ý từ khâu chọn giống, chăm sóc đến thu hoạch.

Nên chọn giống củ to, già, bóng, không khô héo, không nhăn nhúm và không bị sâu bệnh. Muốn gừng lên đều cần ủ giống cho nảy mầm trước khi trồng. Đây là yếu tố quyết định trước tiên đến năng suất gừng.

Gừng giống phải để nơi thoáng mát khoảng 1 tuần rồi tiến hành bẻ hom bằng tay, vì khi dùng dao thì mầm bệnh sẽ từ củ này lây sang củ kia. Hom giống phải to, nguyên vẹn (từ 40 - 60g) mới đủ sức nuôi cây con khoẻ mạnh, trên mỗi nhánh phải có ít nhất một mắt mầm. Ngâm hom vào dung dịch thuốc trừ nấm khoảng 20 phút để trừ dịch bệnh rồi vớt ra để nơi khô ráo khoảng 1 tuần, sau đó tiến hành ủ giống. Gom gừng lại thành đống cao không quá 8 tấc, phủ một lớp rơm rồi tưới cho đủ ẩm. Sau nửa tháng thấy u mầm thì đem trồng.

Đất trồng gừng phải xốp, đủ ẩm và thoát nước tốt. Đất được cày sâu 25 – 30cm, phơi ải, xới cho nhuyễn rồi lên luống. Khoảng cách trồng có thể là 30 x 40cm hoặc 50 x 20cm. Gừng là loại cây ưa sáng nhưng cũng có khả năng chịu rợp. Tuy nhiên nếu che ánh sáng nhiều quá (70 – 80%) thì năng suất giảm rõ rệt.

Do gừng nảy chồi ngang nên đặt củ xuôi theo hàng trồng để chồi phát triển về bên hàng. Trong quá trình phát triển, không để gừng thiếu nước sẽ chậm lớn. Gừng là cây rất háo nước nhưng lại không chịu úng, do khi bị úng dễ bị bệnh thối củ. Vì thế trong mùa mưa, liếp phải thoát nước tốt.

Gừng có nhu cầu N, P, K tương đối cao, trong đó nhu cầu về N là nhiều nhất. Lượng phân sử dụng cho 1.000m2 là: Urê 15 – 20kg, super lân 20 – 25kg, KCL 20kg và 500kg phân hữu cơ. Phân hữu cơ rất cần thiết cho gừng và là yếu tố quyết định lớn đến năng suất gừng. Bón lót toàn bộ phân lân, 1/2 phân N và kali. Khi thấy bụi gừng có 2 – 3 cây con tiến hành bón phân thúc. Chú ý không để phân bám trên lá gừng sẽ làm cháy lá. Mỗi tháng làm cỏ và xới xung quanh chống lèn đất.

Có thể thu hoạch gừng từ 4 tháng trồng trở đi nhưng nếu làm giống thì phải thu hoạch sau 9 tháng. Không nên để già quá, gừng cay nhiều, có xơ; cũng không thu non quá, củ bị nhăn nhúm, giảm chất lượng.

tintucnongnghiep.com

Khắc phục cho rau màu khi mưa ẩm kéo dài

Để giảm thiểu sự thiệt hại trên do thời tiết gây ra cho rau màu, xin khuyến cáo nông dân cần khẩn trương tác động một số biện pháp kỹ thuật tích cực... 

Dùng vòm khung ni lông che chắn rau màu khi thời tiết bất lợi

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng - Thủy văn TƯ, do ảnh hưởng của các đợt không khí lạnh suy yếu, kết hợp với tác động của dòng chảy xiết trên cao nên phía đông Bắc bộ có mưa nhỏ, mưa phùn rải rác. Hiện tượng này đã kéo dài trong suốt nhiều ngày qua. 

Đây là nguyên nhân tác động đến rau màu theo chiều hướng song song hai mặt (lợi và hại). Thuận lợi là mưa ẩm sẽ làm rau màu phát triển thân lá nhanh hơn, dinh dưỡng phân giải tốt nên cây hấp thu nhanh. Lượng nước được đảm bảo nên nông dân không cần tưới dưỡng cho rau màu. Song những bất lợi lại không hề nhỏ là mưa ẩm kéo dài, cùng với lượng đạm được bón, cây rau sẽ phát triển thân lá nhanh, các bộ phận này lại mềm và mỏng. 

Song song thời tiết có độ ẩm không khí luôn cao > 90% là điều kiện tối thích để vi khuẩn và nấm bệnh phát sinh gây hại mạnh cây trồng, nhất là các loại nấm như sương mai, lở cổ rễ, thối gốc mốc trắng, hay thối rễ cây rau màu…Các loài vi khuẩn gây thối nhũn, thối đốt cũng gây hại nhiều làm cho rau màu có nguy cơ bị xóa sổ cả ruộng, cả cánh đồng chỉ trong một thời gian ngắn.  

Đây là nguy cơ gây thiệt hại hàng trăm ha rau màu vùng ĐBSH ở vụ xuân 2014 khi mưa ẩm kéo dài gần 2 tháng khiến cho nông dân không thể trở tay hay xoay xở đành để rau màu chết rạc chờ thời tiết thay đổi rồi phát triển lứa rau khác. 

Để giảm thiểu sự thiệt hại trên do thời tiết gây ra cho rau màu, xin khuyến cáo nông dân cần khẩn trương tác động một số biện pháp kỹ thuật tích cực như sau: 

+ Hạn chế lượng nước thừa trong ruộng: Với cách làm như nạo vét dõng luống rau, khơi thông mương máng, thậm chí là đào hố sâu 1m³ ở 2 hay 4 góc ruộng tùy theo mức độ ẩm rồi múc nước thừa đổ ra mương máng hay rắc tro bếp nguội lên phía trên mặt luống rau… sẽ làm cho lượng nước thừa trong luống rau được giảm thiểu, cây rau vì thế mà cứng cáp hơn, chống đỡ tốt hơn. 

Đối với các cây rau màu mới trồng, nếu luống đất bị rí rẽ có thể xới nhẹ phá váng. Tuyệt đối không được xới phá váng cho các cây trồng đã có bộ rễ phát triển mạnh sẽ làm cây bị bệnh thối rễ nhanh chóng vì rễ bị xây xát. 

+ Bổ sung dinh dưỡng lân, kali và canxi dễ tiêu cho rau màu: Đây là các chất dinh dưỡng giúp thân lá rễ rau màu được cứng chắc hơn, bộ rễ phát triển nhanh, rộng dài hơn. Đồng nghĩa rằng rau màu sẽ chống chịu (đề kháng) tốt hơn trước áp lực của sâu bệnh hại. 

Lưu ý: Khi sử dụng các dinh dưỡng này nông dân nên lựa chọn các chế phẩm phân dễ tiêu để rau màu hấp thu được nhanh và thuận lợi. Nên sử dụng phân kali trắng (kalisunphat) thay cho kali đỏ (kaliclorua); dùng chế phẩm siêu lân thay cho supe lân như nông dân vẫn thường sử dụng. 

+ Dùng khung ni lông trắng che cho các loại rau màu ăn thân lá như súp lơ, bắp cải, dưa các loại, rau cải, hành mủa, các loại rau ăn lá khác và các cây màu thân bụi thời kỳ con non (cà chua, ớt, cà các loại...). 

Cách làm như sau: Vật liệu làm vòm gồm vật liệu làm khung (sắt đã uốn hoặc vòi tre, nứa bánh tẻ) có chiều dài bằng chiều rộng luống rau. Ni lông trắng 1 lớp có bản rộng, dây buộc và cọc. 

Cắm khung vòm sát chân luống, độ sâu 15 - 20 cm; cắm cọc để buộc dây giữ khung vòm và ni lông. Khi căng vòm cần trải ni lông xuống rãnh luống, chiều dài của ni lông phải dài hơn chiều rộng luống, bảo đảm mỗi đầu thừa ra40 - 50 cm. Cuối cùng là buộc cố định vòm ni lông, từ chân khung vòm bên này sang chân khung vòm bên kia. 

Việc làm khung ni lông che chắn cho rau như trên sẽ đảm bảo cho độ ẩm luống rau được hạn chế, thân lá cây trồng không chịu tác động trực tiếp của mưa và sương muối, tán cây luôn được khô ráo nên rất ít bị bệnh, khung che còn làm giảm đáng kể sâu đến đẻ trứng và gây hại. 

Nhờ đó chi phí cho việc sử dụng thuốc BVTV để phòng trừ sâu bệnh rau màu được giảm thiểu và kéo theo nhiều ích lợi khác… Hiệu quả kinh tế của việc làm vòm ni lông che chắn cho rau màu trái vụ đã được thực hiện thành công tại huyện Gia Lộc, vùng rau màu chính của tỉnh Hải Dương. 

Thực tế cho thấy, nếu rau màu chìm trong mưa ẩm kéo dài, chịu tác động trực tiếp của thời tiết mà không có che chắn bằng khung che hay nhà lưới thì biện pháp sử dụng thuốc BVTV để phòng trừ sâu bệnh đều không có tác dụng vì lá cây không lúc nào được khô ráo để thuốc phát huy tác dụng. 

Chú ý: 

- Trong điều kiện thời tiết mưa ẩm kéo dài nông dân không nên bón đạm cho rau màu, không tiến hành vặt, tỉa cành lá trên thân cây. Việc làm này diễn ra vô hình chung sẽ làm gia tăng tỷ lệ bệnh trên cây rau màu vì thân lá non yếu hay vết xước đã có trên cây. 

- Tuyệt đối không nên phun các chất kích thích sinh trưởng để làm tăng số lần thu hái. Vì làm vậy thân lá rau màu tốt, vóng sẽ nhanh chóng bị bệnh dẫn đến tàn lụi sớm trước áp lực của thời tiết bất lợi như trên. 

- Song song với việc làm khung che chắn có thể sử dụng thuốc phòng bệnh nhóm gốc đồng như Boocdo 1%, Coc 85WP, Funguran - OH 50WP, Cuproxat 345SC, Vidoc... phun định kỳ cho rau màu 5 - 7 ngày/lần sẽ có hiệu quả cao hơn mà không cần sử dụng các loại thuốc trị bệnh đắt tiền khác phun nhiều lần như nông dân thường làm. 

Có thể bổ sung thêm chế phẩm nấm đối kháng Trichodecma vào vùng rễ cây trồng để hạn chế các bệnh về rễ và kích thích rễ cây phát triển tốt hơn…

Hồng Phong/ nongnghiep.vn

Trồng xà lách xoăn hiệu quả

Cây xà lách hiện đã được nhiều nông dân lựa chọn trong cơ cấu rau màu ở các vụ vì hiệu quả kinh tế của nó mang lại.

Xà lách được nhiều người trồng vì dễ chăm bón và hiệu quả kinh tế khá - Ảnh minh họa

Có 2 loại xà lách: xoăn và cuốn. Trong đó, giống xà lách xoăn chịu nhiệt tốt hơn. Hiện đang là vụ xà lách cho hiệu quả kinh tế cao nhất trong năm nhưng phải lưu ý và tác động kỹ thuật tích cực. Xin hướng dẫn nông dân một số biện pháp kỹ thuật khi thâm canh cây trồng này:

+ Giống và thời vụ: Các giống xà lách xoăn đang được trồng phổ biến hiện nay được nhập từ Đài Loan, Thái Lan và Trung Quốc. Ở nhiệt độ từ 25-30⁰C cây vẫn sinh trưởng bình thường nên có thể trồng quanh năm, song thích hợp nhất từ tháng 8 đến tháng 3 năm sau.

+ Gieo và chăm sóc cây con: 

Do bộ rễ của xà lách ăn nông và yếu chịu úng, hạn nên đất vườn ươm cần tơi xốp, giàu mùn, giữ ẩm và thoát nước tốt. Đất được làm nhỏ, lên luống cao từ 25-30 cm, mặt luống rộng từ 0,8-1 m. Mỗi m² đất vườn ươm sử dụng từ 3- 4 kg phân chuồng mục kết hợp với một lượng nhỏ chế phẩm nấm đối kháng Trichodecma đảo đều rồi bón lót vào luống, dùng cuốc đảo đều phân vào đất. 

Hạt trước khi gieo cần được xử lý bằng nước ấm 54⁰C (3 sôi, 2 lạnh) trong thời gian từ 1-2 giờ rồi để ráo. Gieo hạt trên mặt luống với lượng từ 0,6- 0,7g/m². Gieo xong phủ một lớp rơm hoặc trấu mỏng rồi tưới ẩm bằng bình ô doa từ 3- 4 ngày đầu vào sáng sớm hoặc chiều mát. Khi hạt đã nảy mầm ngừng tưới 1-2 ngày, sau đó cách 1ngày tưới 1 lần. Trước khi nhổ cây trồng ngừng tưới 3- 4 ngày để huấn luyện cây con được cứng cáp và không bị chết chột sau trồng. Khi nhổ cây cần tưới nước trước 4-5 giờ để cây không bị đứt rễ.

Tiêu chuẩn cây con đem trồng: Cây có từ 4-5 lá thật (sau gieo từ 15- 18 ngày).

+ Trồng và chăm sóc: Cần chọn đất cát pha hoặc thịt nhẹ giàu mùn, chủ động tưới tiêu, xa khu công nghiệp và các nguồn gây ô nhiễm. Đất được cày bừa kỹ, làm sạch cỏ dại, xử lý bệnh bằng nấm đối kháng Trichodecma hoặc vôi tả (20kg/sào), diệt sâu xám bằng thuốc Diazan với lượng 0,5kg/sào. Lên luống cao 20-30cm, rộng 1-1,2m. 

* Chú ý: Nếu có chế phẩm nấm đối kháng Trichodecma để xử lý đất tốt nhất nên trộn nấm với phân chuồng mục hoặc phân hữu cơ vi sinh rồi bón lót cho xà lách. 

Lượng phân bón cho 1 sào rau gồm: phân chuồng 5- 7 tạ hoặc 25-30 kg phân hữu cơ vi sinh thay thế + 3-4kg u rê + 6- 7,5kg su pe lân + 2,5-3 kg kali sunphat. Có thể dùng các loại phân khác thay thế như NPK với liều lượng tương đương. 

- Tưới nước: Ruộng rau xà lách cần được giữ ẩm thường xuyên với độ ẩm thích hợp là 70- 80%. Nguồn nước tưới cần bảo đảm an toàn cho rau vì xà lách là cây rau ăn tươi. Tốt nhất là áp dụng biện pháp tưới ngấm để rau được an toàn. 

Chú ý:  

+ Tháo nước khi gặp mưa to tránh để cây ngập nước sẽ dễ bị chết. Cần kết hợp xới xáo, làm cỏ cho rau vào những ngày nắng ráo.

+ Vì bộ lá xà lách rất mềm yếu nên những khi gặp thời tiết có mưa, nắng kéo dài tốt nhất nên làm khung (vòm) nilon trắng che chắn để bộ lá không bị giập nát thối hỏng hay dùng lưới đen che để giảm bức xạ mặt trời; đồng thời bổ sung thêm phân bón vi lượng và kali trắng bằng cách phun qua lá sẽ giúp cây sinh trưởng phát triển thuận lợi hơn, năng suất cao hơn và tuân thủ thời gian cách ly của mỗi loại phân bón khi sử dụng. 

+ Bảo vệ thực vật: Xà lách rất ít bị sâu bệnh hại, nhất là khi xử lý được đất trồng tốt lại là cây rau ăn tươi nên nông dân không nên sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học để phun cho cây trồng này. Khi có hiện tượng một số cây bị chết rũ nên bổ sung tưới kịp thời chế phẩm nấm đối kháng Trichodecma vào vùng rễ cây để giảm thiểu lượng cây bị chết.

+ Thu hoạch: Xà lách cho thu hoạch sau trồng từ 30-35 ngày.

KS. Trần Thị Liên (Trạm Khuyến nông huyện Nam Sách)/ Báo Hải Dương