Hiện nay một số tỉnh Vùng đồng bằng sông Cửu Long đã xuất hiện loài côn trùng thuộc họ vòi voi gây hại và tấn công trên những diện tích trồng dừa. Thành phố Cần Thơ có diện tích trồng dừa là 2.636 ha, do vậy các địa phương cần tăng cường điều tra, phát hiện sớm để có biện pháp ngăn chặn kịp thời, hạn chế khả năng phát tán Bọ vòi voi gây hại Dừa trên diện rộng.
1. Nhận diện Bọ vòi voi:
Theo GS. TS. Nguyễn Thị Thu Cúc-Trường Đại Học Cần Thơ xác định Bọ vòi voi có tên khoa học là Diocalandra frumenti thuộc bộ Coleoptera, họ Curculionidae. Bọ vòi voi phân bố ở khu vực Châu á gồm các quốc gia Bangladesh, Ấn Độ, Indonesia, Nhật, Malaysia, Myanmar, Philippines, Singapore, Sri Lanka, Đài Loan, Thái Lan.
Thành trùng vòi voi là côn trùng bộ cánh cứng màu nâu đen. Cánh trước có 2 đốm vàng ở đầu cánh và cuối cánh. Trưởng thành sợ ánh sáng, hoạt động mạnh lúc chiều tối, chúng sống ở nơi tiếp xúc giữa hai trái hoặc gần cuống trái. Chiều dài con trưởng thành khoảng 7-8 mm, chiều ngang khoảng 1,5 mm. Ấu trùng màu vàng lợt (chưa xác định được tuổi), sống bằng cách đục thành đường hầm trong vỏ trái. Trứng được đẻ trên vỏ trái gần cuống trái hoặc bên trong vỏ trái (nơi có sẵn đường hầm do ấu trùng phá hại trước đó).
Tại Việt Nam, bọ vòi voi Diocalandra frumenti hầu như chưa có tài liệu nghiên cứu về chúng. Theo một số tài liệu nước ngoài cho biết: Vòng đời của bọ vòi voi Diocalandra frumenti từ 2-3 tháng, trãi qua 4 giai đoạn: trứng, ấu trùng, nhộng và trưởng thành. Ký chủ: cây dừa, dừa nước và cây cọ dầu.
2. Triệu chứng và gây hại:
Ấu trùng rất ít. Trái bị hại có nhiều vết nhựa chảy ra từ vết đục, tập trung quanh cuống trái. Nhựa màu trong suốt sau đó chuyển sang màu vàng, vàng nâu và khô cứng. Tại nơi vết nhựa chảy ra thường có phân đi kèm (có thể do phân ấu trùng thải ra). Ấu trùng gây hại bằng cách đục vào vỏ trái, chúng có thể đục vào tới gáo dừa (giai đoạn trái non). Chúng tấn công khi trái dừa còn non (khoảng 3 tháng sau khi đậu trái, đường kính trái 0,7-10 cm). Nếu tấn công trái dừa non sẽ làm trái bị rụng sớm. Nếu tấn công khi trái lớn (trên 3 tháng tuổi) sẽ làm trái méo mó, kích thước nhỏ.
3. Biện pháp quản lý:
- Cần hướng dẫn nông dân thương xuyên điều tra phát hiện và phòng trị kịp thời đối tượng Bọ vòi voi hại dừa, ngăn chặn sự lây lan, bảo vệ năng suất, thu nhập và đời sống của người nông dân trồng dừa.
- Thường xuyên vệ sinh vườn dừa tạo sự thông thoáng cho vườn nhằm hạn chế sự phát triển của Bọ vòi voi
- Chăm sóc vườn dừa, cắt bỏ những tàu lá bên dưới, tiêu hủy những trái bị nhiễm để hạn chế phát tán lây lan.
- Xông hơi khử trùng dừa giống trước mang khỏi vườn, hạn chế lây lan vì những trái dừa để giống đôi khi vẫn còn sự hiện diện của ấu trùng vòi voi trên những kẻ nứt của trái.
- Có thể sử dụng thuốc có nguồn gốc sinh học Abamectin và phun nấm đối kháng Ma (Metarhizium anisopliae). ./.
Chi cục BVTV Cần Thơ
